ÅRETS TEMA ER VRANG!
I år er det vriompeisane sin tur! Årets festival er vigd til det vrange: tankane som går skeivt, stemmene som ikkje vil teiast, tekstane som skurrar og strittar imot. Til det som gjer motstand – og dermed opnar for noko nytt.
Det vrange er det som ikkje let seg rette ut. Det som går på tvers og nektar å følgje den rette lina. Vrang kan vere ei haldning, ein eigenskap, ein feil eller ei kraft. Det kan vere barnleg staheit, prinsipiell motstand, kreativ trass eller destruktiv vilje.
Å vere vrang er å seie nei når alle andre seier ja. Det er å stille spørsmål ved det sjølvsagte, å gå motstraums sjølv om straumen verkar for sterk. Vrangskap kan vere ein måte å verne om seg sjølv på, ein måte å halde fast ved identitet, språk, kropp eller tanke. Det kan òg vere noko som stenger, skaper konflikt og gjer det vanskeleg å leve saman.
Litteraturen er full av vrange menneske: dei som ikkje passar inn, som nektar å bøye seg, som lagar uorden i systema. Vrange forteljarar, vrange livsløp, vrange språk. I motstanden og skeivskapen kan nye perspektiv oppstå, og det tilsynelatande feilaktige kan avsløre sanningar vi elles ikkje ville sett.
Odda er ein vrang stad. Byen ligg pressa mellom fjell og fjord, forma av natur som strittar imot og ei historie som ikkje let seg glatte over. Industrien braut med idyllen, arbeidarkampen gjorde motstand til ein livsstrategi, og då fabrikkane forsvann, nekta Odda å late som alt var i orden. Å samle eit litteraturfestivaltema om Vrang i Odda er å gi språk til noko som alt finst her: motstanden, skeivskapen og viljen til å stå imot det enkle. Odda er ikkje vrang trass i historia si – men på grunn av henne.
Velkommen til vriompeiseri i Odda 1.-4. oktober!
